Децата, роковите на работа, што ќе се готви за вечера… тоа се мислите што најчесто ни ја исполнуваат главата. Во секојдневната брзина ретко застануваме да размислиме што се случува во нашето тело. А уште поретко се прашуваме што се случува во нашите клетки. Сепак, здравјето на клетките е основа на здравото тело, а ензимите имаат клучна улога во тој процес.
Што се ензими?
Ензимите се прецизни алатки што нашето тело ги користи за да разгради одредени материи и повторно да ги изгради во форма што организмот може да ја искористи. Тие се протеински катализатори што ја намалуваат потребната енергија за одредени реакции и ги забрзуваат процесите во телото, без притоа самите да се трошат.
Секој ензим има своја специфична задача, слично како клуч што отвора само една брава. На пример, липазата помага во варење на мастите и делува само на нив, додека амилазата ги разградува јаглехидратите.
Ензимите функционираат различно во различни услови. На нивната активност влијаат фактори како pH-вредноста, температурата, присуството на кофактори и минерали. Сите овие услови го „активираат“ ензимот и му овозможуваат да ја изврши својата функција.
Во идеални услови, дел од ензимите ги внесуваме преку храната, особено преку свежи намирници од растително потекло. Телото исто така произведува сопствени ензими. На пример, амилазата се создава во плунката и започнува со разградување на јаглехидратите уште во устата, додека во желудникот и дигестивниот тракт се создаваат ензими што ги разградуваат протеините.
Благодарение на овие процеси, макронутриентите од храната се разградуваат и стануваат достапни за организмот.
Сепак, со намалувањето на квалитетот на почвата, со промените во
микробиомот и со проблемите со апсорпцијата, многу луѓе денес имаат потреба од дополнителен внес.
Тие се особено корисни во периоди на стрес, воспаленија или дигестивни проблеми. Ензимите исто така имаат улога во процесите на детоксикација, справување со тешки метали, паразити и опоравување на организмот.
Како најдобро се земаат ензими?
Ако телото не произведува доволно ензими, следниот чекор е употреба на квалитетен додаток во исхраната. Начинот на кој се земаат ензимите исто така има значење.
Кога ензимите се земаат со храна, тие помагаат храната поефикасно да се разгради, свари и апсорбира. Ова може да помогне во намалување на надуеноста и гасовите по оброкот. Дигестивните ензими често го намалуваат и чувството на тежина и преполнетост што се јавува кога храната не се разградува правилно.
Кога се земаат на празен желудник, ензимите имаат поинаква улога. Во такви услови тие делуваат повеќе системски во организмот, особено протеолитичките ензими. Затоа времето на земање е важно.
Научните истражувања ги проучувале ензимите како серапептаза и натокиназа во контекст на циркулацијата и воспаленијата. Натокиназата е испитувана за својата способност да разградува крвни згрутчувања, додека серапептазата се проучува за намалување на оток по хируршки интервенции.
Различни видови ензими
Бидејќи секој ензим има различна функција, постојат и различни групи ензими. Липазите се одговорни за разградување на мастите, како глицерол и масни киселини. Амилазите, како глукоамилазата и лактазата, делуваат врз јаглехидратите, скробот, лактозата и други форми на шеќери.
Постојат и ензими што помагаат во разградување на влакната од храната, што може да го олесни варењето и да го намали создавањето гасови. Покрај нив, постојат и специјализирани ензими како серрапептазата и натокиназата кои имаат други функции во организмот.
Кој може да има корист од ензими?
Не секој додаток е неопходен за секого. Но ензимите можат да бидат корисни за луѓе со нарушена дигестивна функција.
Истражувањата покажуваат дека тие можат да помогнат кај луѓе со намалена желудочна киселина или со намалена функција на панкреасот, состојби кои почесто се јавуваат со возраста. Со текот на годините, организмот природно произведува помалку желудочна киселина и панкреасни ензими.
Луѓето кои консумираат исхрана богата со протеини или масти исто така можат да почувствуваат придобивки, бидејќи дигестивниот систем треба да работи поинтензивно.
Ензимите можат да бидат корисни и при патување или во периоди кога се јаде поинаку од вообичаено, како за време на празници.
Како ензимите да делуваат поефикасно?
Додатоците најдобро функционираат кога се надоврзуваат на здрави основни навики. И кај ензимите важи истото правило.
Џвакајте повеќе отколку што мислите дека е потребно
Варењето на јаглехидратите започнува во устата благодарение на амилазата во плунката. Кога јадеме пребрзо, го прескокнуваме овој важен чекор.
Бавното јадење го активира парасимпатичкиот систем, односно состојбата што често се опишува како „rest and digest“. Кога јадеме под стрес или додека вниманието ни е на други работи, лачењето на дигестивните сокови може да се намали.
Не претерувајте со течности за време на оброк
Хидратацијата е важна, но големи количини течности за време на јадење можат да ја разредат желудочната киселина и ензимите. Затоа многумина подобро се чувствуваат кога поголемиот дел од течностите ги внесуваат меѓу оброците.
Движење по оброк
Лесна прошетка по јадење може да помогне во варењето и во регулирање на шеќерот во крвта. Движењето исто така ја поттикнува лимфната циркулација.
Како да се избере квалитетен ензим?
Како и кај секој додаток, квалитетот е важен. Кога се избира ензимски додаток, корисно е да се обрне внимание на:
| јасно наведени единици на ензимска активност |
| независно лабораториско тестирање |
| формулации што остануваат активни при соодветни pH услови |
Практични совети ако сакате да пробате ензими
Ако размислувате да користите ензими, може да започнете постепено:
- почнете со мала доза
- следете како се чувствувате
- постепено прилагодувајте ја количината
- обрнете внимание на времето кога ги земате ензимите
Ензимите можеби не се најпопуларната тема кога станува збор за додатоци во исхраната, но тие тивко ја вршат својата работа во организмот. Кога се комбинираат со здрави навики како добар сон, доволно минерали, изложеност на сонце и квалитетна исхрана, можат да придонесат за подобро функционирање на телото.
Нашето тело има извонредна способност да се регулира само. Понекогаш му е потребна само мала поддршка за да работи онака како што природно е создадено.